Adramytteion/Burhaniye/Kaya Sunakları-5 Hisarköy

Hisar Köyü
      Burhaniye’ye 6 km uzaklıkta ve kentin güneybatısında, yüksek bir tepenin dibinde kurulmuş bir çağdaş köydür.   Kıyı düzlüklerinin gerisinde ve yükseltiler arasında olup Karınca Deresi (Antik OLLİOS) ile ilintili bir konumdadır.
        Hisar köyü, antik çağda Bergama’dan körfeze doğru gelen bir yolun üzerinde bir yerde kuruludur.  Köyde rastlanan sütun parçaları, düzenli ve düz yolları, buranın  Orta çağ yerleşimi olduğunu belli etmektedir.



           Köyün eski adı “Assar” dı. Köyün yanıbaşında yükselen  Hisar Tepe’ye “Assar Tepe”’de denilmektedir. Tepenin üst kesiminde  bir kaleye ait çok az kalmış burç ve duvar parçaları günümüze ulaşabilmiştir. Kale yüzeyinde görülen  Demir Çağ ve  bol miktarda  Roma-Bizans dönemine ait  çanak çömlek parçaları  buranın  eskiden beri kullanıldığını göstermektedir. Kale içinde  tamir görmüş  bir sarnıç ta vardır. Sur kalıntıları ve sarnıç Bizans dönemine tarihlenmektedir. Hisar  Tepe  Kalesi Bergama’dan  Adramytteion’a gelen yol üzerinde  kurulmuş bir Orta Çağ kalesiydi[129].
        



Hisar Köy Altarı. Hisar Köy’ün bitişiğinde yükselen tepede, Orta Çağ’a tarihlenen bir kalenin sur kalıntıları vardır. Kalenin orta kesiminde kalan tepenin zirvesinde doğal kayaya oyulmuş basamaklar ve batı yöne bakan iki sunak (altar) yer alır.
Zirvedeki kaya kütlesinin kuzey tarafında sarnıç benzeri oluşum ve onun gizlediği bir mağara, tepedeki kültsel oluşumu tamamlamakta.
Kaynaklar: Prof. Dr. Engin BEKSAÇ'ın Edremit Körfezi çevresi araştırma raporları-Kültür Bakanlığı...

 

Adramytteion/Burhaniye/Kaya Sunakları-4 Kuyumcu Kaplan Sivrisi Akropolü (Trarion)

Burhaniye’nin güneyinde, ilçe sınırlarına yakın yüksek kesimlerde  kalan bölgede Kuyumcu Köyü’ndeki Kaplan Sivrisi ve Kırtık Köyü’ndeki  Ballıktaş ile dikkat çekicidir. Bunlar, kültistik özellikleri yanında, iç bölgelerde yer alan taş ve maden ocakları ile ulaşım yollarını  denetleyen yerleşmelere işaret etmektedir. Bölge  Roma Dönemi’nde yoğunluk gösteren  yerleşmelere sahip gibidir.
Edremit Körfezi ve çevresinde yüzey araştırmaları ve Kazıları gerçekleştiren yöreyi en iyi bilen bilim insanı Prof. Dr. ENGİN BEKSAÇ Kuyumcu köyü ve çevresindeki Kaplan Sivrisi Akropolü'nün Amasya'lı tarihçi STRABON'un Geographika'sında değindiği TRARİON antik kenti olduğunu belirtmektedir. TRARİON bazı kaynaklara ve göre Kozak Yaylası'nda Yukarıbey Köyü'ndeki kalıntılar alanına lokalize ediliyordu, böylece bu yerle ilgili yer tesbiti bilgisi de değişmiştir.

 

Burhaniye-Ören Turizm, Kültür ve Sanat Festivali'nde Arkeoloji Paneli

Festivalde bu sene konuşmacı olarak ERKMEN SENAN , Edremit Körfezi'nin Arkeolojisi, Antik kentler, Kültürü ve Turizmi  konulu bir panelde  yer aldı. Panelde ayrıca Kaya Sunakları'nın önemi başlığında bölgede yıllardır yüzey araştırması ve kazılar yapan bir bilim adamı Prof. Dr. ENGİN BEKSAÇ, Yrd. Doç DR. HÜSEYİN AKILLI ;ise Arkeolojik koruma çalışmalarında Restorasyonun önemi'ni anlattı.
22. Burhaniye-Ören Turizm Kültür ve Sanat Festivali 7, 8, 9, 10 Temmuz 2011 

Kyon/Paliapolis-Bellibol/Çamyayla

Kyon, Muğla’nın Yatağan ilçesi Kavaklıdere bucağına bağlı Bellibal köyündedir (Çamyayla).

Kyon , Hellen dilinde “Köpek Mezarı” anlamında olsa da yine kesinlikle Anadolu Dillerinden bir isimle karşı karşıyayız..  Bizans döneminde ise burası “Paliapolis” olarak biliniyordu. Strabon ve Byzantionlu Stephanos’un yalnızca ismini vermekle yetindiği bu kent ile ilgili bilgi pek yoktur. Kentte bilimsel kazı da  yapılmamıştır.

Roma döneminde sikke basmışlardır.  Kyon antik kentinden günümüze yalnızca Roma dönemine ait tiyatronun basamakları kalmıştır.  Onun yanı sıra Bellibal köyü’nün içerisinde Roma çağına ait bazı mimari parçalar ile sunak kalıntıları gelebilmiştir.

Anadolu'da kayıp ve yerleri tartışmalı Antik kentler.

LENTİANA: Mysia'da bir kent. Yeri tartışmalı. Gönen Alaattin Köyü?, Babayaka Köyü?, Gönen, Alacaoluk Kalesi? ZELEİA/Sarıköy yakınında Dereköy?
İOLLA: ADRAMYTTEİON yakınlarında bir MYSİA kenti. Seçenekler, Fuğla Tepe, Hisarköy, Ören'deki Çoruk?
KYTONİON: Mysia, Kuzey Aiolis arasında kent, Ayvalık Tırfıllar? Gömeç? Burhaniye, Kuyumcu? Xenophon'da geçiyor.
KİLLA: İda eteğindeki Zeytinli? Ören'deki Çoruk?
LYRNESSOS: Havran Büyükdere'de olduğunu Stauber vurguluyor. ?
NOTİON: Boztepe'de bir yerleşim.?
SARDESSOS:Zeus Sardessos tapınağı ile ilgili bir kent, Toros ya da Mysia? (Stephanos Byzantios)
THYMBRİA: Bafa batısında yer alan MYOUS/Afşartepe yakınlarında, kutsal AAROS mağarasının bulunduğu kent?
ABBASSOS: Pyrygia'da AMORİUM batı yakınlarında yer aldığı düşünülüyor.?THYMBRİON:Pyrygia'da bir Midas kaynaklı şehir, Xenophon Anabasis'te değiniyor. Yeri bilinmiyor?
AKKİLAİON:Pyrygia 'da Porsuk Çayı vadisindeki MİDAİON(Karahöyük) ile GERMA (Biçer)arasında yer aldığı söylenen kent?
OLENOS: Ptolemaios değiniyor, Galtia kenti, ANKYRA batısında Tektosag'ların ülkesindeydi, henüz bir iz yok?
THEMİSSOS: Karia kenti. Yeri bilinmiyor?
OLYMPOKOME: Hoyran Gölü'nün kuzeyinde, Pisidia kenti, Sultan Dağı eteklerinde?
MOGARİSSOS:Kappadokia kenti Kayseri doğusunda, Katanoia'da KOMANA yakınında?
PAİSOS:Troas kenti, Lampsakos/Lapseki ve Parion yakınlarında
TYMNESSOS: Karia kenti. ?
THYBRARA: Lydia kenti, SARDES ve HPAKTOLOS Çayı yakınında, kesin yeri bilinmiyor. ?
MYSOTİMOLOS:Tmolos civarında bir Lydi kenti?
LARİSA: Lydia'da saptanamayan bir kent.?
APOLLONOS HİERON: Lydia'da bir kent. Bozalan?
TOLOKAİSERİS: Kastros ovasının batısında Lydia'da bir yerleşim. Çatal? (TOLOİ/TOLOKOME)
PERMİNONDEİS: Pisidia kuzeyinde bir kent.?
AKONAİ: Bithynia bölgesinde HEREKLEİA' nın doğusunda olduğu sanılıyor. Alaplı?
PETENİSSOS:Kuzayda Sangarios, batıda AMORİUM ve doğuda LYKAONİA bölgesi arasındaki şehrin kesin yeri bilinmiyor. ?
THYBARNA: Lydia bölgesindeki şehrin SARDES yakınlarında olabileceği söyleniyor. ?
KANZARES: Bithynia'daki Kandıra?
CHOGAE: Bithynia'daki Selimiye?
TATAOUİON: Bithynia'daki Gölpazarı ?
DADASTANA: Bithynia'daki Karahisar?
AİGİROİSSA: Aioliste bir kent?
ITALE: Aiolis'te bir yerleşim?
POSİDEİA:Aiolis'te bir yerleşim?
PARPARON/PERİNE: Aiolis'te bir yerleşim? Mysia'daki PERPERENE?
AKHİLLEİON: Ionia ve Maiandros deltasında Priene yakınlarında küçük bir liman kasabası?
PYRRHA:Latmos/Bafa Gölü kıyısında bir küçük kasaba?
PARPARİOTAİ: THASTHARA ile beraber anılan AMYZON antik kenti yakınındaki bir KARİA  yerleşimi.?
MAİANDROPOLİS:Söke yakınlarında kurulu olduğu düşünülen bir yerleşim. ?
EUTHENA:Altın sivrisi.?  Bir Karia kenti.
AMNİSTOS: Karia'da tartışmalı bir yerleşim. Söğüt?
PASANDA:Gökbel? Karia'da KAUNOS yakınlarında bir yer, diğer ismi SASANDA...
KALYNDA:Karia'da bir yerleşim, Kozpınar ?
TREBENDAİ: Lykia'da MYRA yakınlarında bir antik kent?
IDYROS: Lykia'da bir antik yerleşim,  Kemer?
TALBONDA: = TYMANDOS (Pisidia'da Yassıören/Viran) ?
KODROULA: Pisidia kenti, Çay kenarı, Yazıpınar?
OROKENDA: Side çevresinde bir Pamphylia kenti ?
MANAUA:Manavgat olarak yaşayan ama lokalize edilmeyen Pamphylia yerleşimi?
TALMENİA: Pampyhlia'da bir kasaba?
TZARİTZANE: Pamphylia'da bir kasaba?
KYRARA: Diger adı HYDRELA/KARURA, Phrygia kenti. Yeri açık değil. .?
ERİZA: Phrygia kenti, Dereköy?
LAKERİON: Phrygia kenti, Dazkırı?
PEPOUZA: Bidez, Uşak, Karahallı ilçesindeki Karayakuplu köyü?
SİOKHARAKS: Phrygia kenti. ?





Yenileri de eklenecek.

Burhaniye'deki Kilise

Eski Tarihi kayıtlarda da belirtildiği üzere Burhaniye ilçe merkezinde bir kilise mevcuttur. Günümüze harap halde gelmiş olan bu kilise, Mahkeme Mahallesi Eski Gazhane Sokağı içindedir. Sokak içindeki kapı numarası “6”’dır. Dışardan bakıldığında şu anda pek Kilise'ye benzetilemediyse de, yapının giriş kapısı Eski Gazhane Sokağına açılmakta. Geç dönem Yunan Haçı biçiminde plana sahip olan bir Kilise'dir. Ortada büyükçe bir kubesi ve çevresindeki sekiz bölümün dördü küçük kubbe, diğerleri de tonoz biçimli kubbelere sahip. Kubbelerin üzerinde iç mekanı aydınlatmak üzere küçük, düzenli sıralı delikler var.
Edremit Körfezi ve ADRAMYTTEİON Antik kenti kazılarını yöneten Profesör Dr.ENGİN BEKSAÇ Tarihin Işığında Burhaniye adlı yapıtında sayfa 34te şu bilgiyi veriyor.
"KİLİSELER: Tarihi bilgiler ışığında 19. yüzyıl sonu itibarıyla Burhaniye İlçe merkezinde bir kilise bulunduğuna dair bilgi de mevcuttur. (Cuinet, v., 1894, s. 271-273)

Kaynaklar: TARİHİN IŞIĞINDA BURHANİYE: Prof. Dr. ENGİN BEKSAÇ-ŞULE NURENGİN BEKSAÇ,TRAKYA ÜNİVERSİTESİ
KÖRFEZDEKİ IŞIK: CELAL TUNA-BURHANİYE BELEDİYESİ KÜLTÜR YAYINI

Sphendone ve Hipodrom

Hipodromun güney yuvarlık bölümü yapının sadece bir bölümünü oluşturur. Bizans'lılar bu yapıya; Sphendone, he kyfe, he batheia tou hippikou kamptou veya ta koila derlerdi. Ayrıca Sphendone için kullanılan "ho hippodromos tttou hagiou Sergiou" ifadesi de Küçük Ayasofya'ya yani Sergius Bacchus'a yakınlığı nedeniyledir. Yarışlar sırasında Sphendone'daki koltuklarda alt tabakadan seyirciler otururdu, diğer Hipodromdakilerden farklı olarak. Çünkü bu hipodromun güneyi sert bir yamaçtadır, yarışın galipleri için bir zafer kapısı niteliği göstermez. Sphendone hem yarış alanını hem de imparator locasını en az gören yerdeydi. Yine de güneydeki dönüş noktasından bazı çarpışmalar çok iyi seyredilirdi. Ayrıca bazı halka açık idam infazlarının da Sphendone önündeki alanda gerçekleştiriliyordu. Burada çeşitli insanlık dışı infazlar da gerçekleştirilirdi, canlı yakma, baş kesme, sakat bırakma gibi çeşitli işkenceler yapılırdı. İşin bu tarafı Bizans'ın dönemsel sınıfsal yapısını ve köleci toplum niteliğini de  anlatmaya yetiyor. Vahşet ve işkence,  bu uygarlıkların  can damarı topraklarda daha o yıllarda da yoğun yaşanmışa benzer. O yüzyıllarda da işkence çok başvurulan bir iğrenç bir baskı yöntemi. Sphendone'un üst sütunlu galerisinde PROPONTİS/ MARMARA DENİZİ manzarası mükemmeldi. MAGNUM PALATİON/BÜYÜK SARAY'ın halkın da görebileceği en güzel yer burasıydı.
SPHENDONE'un bugün ayakta kalan yapısı 25 tonozlu odadan ve kavisli bir koridordan oluşmaktadır.Sphendone'un daha aşağıdaki alt yapısı üzerlerinde kemerli nişler bulunan üstü yuvarlak 25 adet büyük tonozdan oluşmaktadır. Muhtemelen 447 deki bir depremden sonra cephedeki menfezler kapanmış ve alt yapıların tonozları payandalarla desteklenmiş ve güçlendirilmişti. Değiştirilmiş cephesinde sadece dar menfezler yapılmıştı. Odalar ve koridor sonra hala daha içinde su bulunan bir sarnıca dönüştürülmüştü.
Yararlanılan kaynaklar:
Bizans Yürüyüş Yolu, Büyük Saray Bölgesi-Jan KOSTENEC- 2008
İstanbul'un Tarihsel Coğrafyası: Wolfgang Müller WİENER- Çeviren: Ülker SAYIN YKY Yayınları 2. Baskı 2007
Bizans İstanbulu ve Doğu Seyyahları/ Constaninople Byzantine et les Voyageurs du Levant: Jean EBERSOLT. Çeviren İlhan ARDA  2. Baskı-Pera Turizm ve ticaret Yayın. 1999


DEVAM EDECEK...

Yeni yazı ve görseller yüklenecek.