Assos'tan Lesvos/Midilli Adası

Hitit Çağındaki kayıtlarda anılan ismiyle LAZPA, Yani LESBOS/LESVOS olarak bilinen MİDİLLİ Adası; ASSOS/BEHRAMKALE'den çok iyi izlenebiliyor. Strabon LESVOS/LESBOS'u Aiolis kentlerinin Metropolisi olarak tanımlamakta. Özellikle net havalarda Ada'nın manzarası harika. Edremit Körfezi/Ancient Adramyttenos Kolpos bir tarafında İDA/KAZ DAĞI, MADRA DAĞI/PİNDASOS, DİKİLİ/ATARNA, KANAİ/BADEMLİ, ARGİNOUSSAİ (KALEM VE GARİP)ADALARI, ELAOUSSAİ/CORCİ/MARDALIÇ/KIZ KULESİ ADASI ve AYVALIK ADALARI/HEKATONNESSOS/YUNDA adalarının çevrelediği bir körfez. LESVOS adası da bir eski çağ Aiolis bölge yerleşimi, içinde de önemli antik kentler var. Bu kentler; ERESSOS, ANTİSSA, PYRRH, MYTİLENE, METHYMNA, SİGRİ, PETRİ, MESA, ACHLADERİ, PYRRHA, VATERA, YERA, CHALİNADOS gibi yerleşim ve birçok eskiçağ dini yapıları ve kaleler bulunmakta. Lesvos oldukça büyük bir ada, Kuzeyinde Assos, Doğusunda Ayvalık, Güneydoğusunda Dikili, Denizköy kıyıları ve yine en güneyinde ise Karaburun Yarımadası bulunmakta.

Assos, Satnioeis /Tuzla Çayı ve Köprü kalıntıları

Yukarıda ve aşağıdaki fotograflarda önce, Osmanlı dönemi köprüsünün tonozlu kemerinin altında bulunan eski duvar kalıntıları, sonra eski çağ köprüsünün kalıntıları, eski çağ köprüsü Osmanlı Köprüsü'nün yakınında tahmini 50, 60 metre kadar uzakta konumlanmış, köy yolunda köprünün giriş taşları ve tarihsel yol kalıntıları, eski çağ köprüsünde kalan ayak temeli ve köprüye ulaşan taş kaplamalı yol. Antik Satnioeis ırmağı'nın içinde de köprü kalıntıları görülüyor, diğer fotograflarda ise antik Satnioeis / Tuzla Çayı ve görkemli Osmanlı Köprüsü ve onun içinde bulunan eski duvar kalıntıları...
Şubat 2011de Sevgili Emel AKIN'la birlikte oradaydık, fotografların çoğunu Kendisi çekti.
Tuzla Çayı bugün de nazlı nazlı akıyor. Çok güzel bir ırmak...Irmak çevresindeki köprü ve duvar kalıntıları her şeyi anlatıyor sanki. Hala yüzyıllar öncesi konumuyla akıyor, her hangi bir beton islahı görünmüyor çevresinde, yeni köprü tam bir anti estetik beton yığını, su azalmış tabi ki, ancak, Roma çağında önemli bir geçit yeri olduğu da açık, Assos antik kenti güneyde denizle yani Edremit/Adramyttenos Körfezi ile, kuzeyde ise Tuzla Çayı/Satnioeis ile çevrili.




































Bugünkü Assos-Ayvacık yolu Eski Çağda ve Orta Çağda kuzeye doğru çıkmak için kullanılmış olmalıdır. Bu amaçla yapılmış iki antik köprünün kalıntıları bunu doğrular. Troas'tan gelişte Ayvacık-Assos yolu Paşaköy'den Tuzla Çayı (SATNİOEİS ÇAYI) Vadisine iner. Çayın geniş bir vadi tabanı vardır. İki tarafındaki tarıma elverişli alan, iki köy arasında paylaşılmıştır.
Satnioeis/Tuzla Çayı üzerinde birbirinden aralıklı 4 köprü vardır. Bugün bunlardan biri kullanılmaktadır. Yeni köprünün yanındaki Osmanlı Köprüsü onarılmıştır. Biraz daha yukarıya doğru biri Roma çağı diğeri ise Hellenistik çağa ait iki köprüden bazı kalıntılar vardır.
Kaynak: BEHRAMKALE- ASSOS - Prof. Dr. Ümit SERDAROĞLU- Arkeoloji ve Sanat yay. üçüncü basım 2005

Prof.Dr. Bilge UMAR Satnioeis isminin anlamıyla ilgili de Türkiye'deki Tarihsel Adlar Kitabında şu bilgileri veriyor bizlere. Sayfa:712 TTA,
Satnio Hellen dilinde anlam taşımaz. Satios uydurma bir destan kişisidir. Satnio bölümünün aslı, görünüşe bakılırsa, Luwi dilinde SWATNA yani SWA-(U)TNA, "Güzel-Ülke" idi...bkz.Swa, udna.
..