Antik Pyrrha/Pura Burnu/Artur ve İntaland, Karaağaç Beldesi

PYRRHA BURNU (Bademli burun, Bozburun/Karaağaç:
Gömeç Balıkesir'e bağlı,antik MADRA Dağının eteklerinde bir ovada,deniz kıyısı olan bir ilçemiz. Karaağaç beldesi de hemen yanında.
Ayvalık ve Burhaniye'ye çok yakınlar..
GÖMEÇ''in antik çağdaki ismi KİSTHENE.Antik coğrafyacı AMASYALI STRABON,Kisthene'nin kendi döneminde ıssızlaşmış bir kent olduğunu söylüyor. KIZ ÇİFTLİĞİ denilen bu levantenlerden kalma çiftlik evinin bulunduğu alan,en az 3000 yıllık bir Tunç-Bronz çağı höyüğü. Kızçiftlikle ilgili yazımı blogspotumda bulabilirsiniz.KİSTHENE ismi de KIZ ÇİFTLİĞİ'ne dönüşmüş.Yakınında ünlü KIZ-KO sitesi ilerisinde güzel bir yerleşim olan Karaağaç beldesinin Antik bir burun olan ve üzerinde definecilerin talan ettiği eski Nekropol (Antik mezarlık) bulunan PYRRHA burnu var.Bu burnun yakınında ise ünlü AR-TUR tatil sitesi var.
Kız çiftliği ve Gömeç kıyıları,özellikle gün batımlarında karşısında antik çağın ünlü adaları APOLLON -AYVALIK adaları ve yakınındaki ÇİÇEK(ARGİSTRİ) adasının ve Edremit Körfezinin manzarası ile doyumsuz bir güzellikte.Bergama,Madradağı,Kaz/İdadağı,Ayvalık,Edremit körfezi çevresi tatil yapmak isteyenler ve tarihsel hava solumak isteyenler için harika bir bölge....Aşağıdaki fotoğraflardan bazılarının digital öncesi dönemde ve oldukça eski fotoğraflar olduğunu söylemeliyim.

PYRRHA/PURA Burnu, İntaland'ın sol tarafındaki balıkçıların Bademli burun dediği yerde o dil üzerinde sol tarafta. Ucunda bir balıkçı barınağı var, aşağıdaki fotograflarda PYRRHA Burnu'nun yerini ve izleri görüyorsunuz.

Amasyalı Strabon PYRRHA burnunda, kendi çağında bir APHRODİSİON olduğunu söylüyor.PYRRHA üzerindeki nekropol ve lahit kalıntıları ise define terörünün kurbanı olmuş,talan edilmiş,hala tahrip edilmekte,...

PURA isminin eski Anadolu dillerinden geldiği kuşkusuz. UÇ, ÖNCÜ anlamlarına geliyor, Bektaşi Geleneğimizdeki PİR Sözcüğü de bu PURA Sözcüğünden Sesler fısıldıyor kulaklarımıza...Pyrrha ismi ise  Helenistik dönem sonrası Pura isminin  mitos öykülerine sonradan uydurulmasından başka bir şey değil.

İzmir Arkeoloji Müzesi

Khrysopolis/Skodra/Üsküdar Marmaray Kazıları

Üsküdar'ın antikçağdaki isimleri SKODRA  ve KHRYSOPOLİS.Skodra adının Luvi dilinden geldiği bu dilin verileri ile sabit.ASKA/SKA =Ada ve ADRA yani AnaTanrıçanın erkeği  ögelerinden türemiş bir isim olarak görülüyor.Adranın yarımadası anlamında.Balkan yarımadasındaki İLLYRİA krallığının ismi de SKODRA idi.(Şimdi İŞKODRA)Bu iki isimde adaş.Tüm ilkçağ kaynaklarında Üsküdar'dan bahsediliyor ve güçlü bir liman kenti olduğu ve Khalkedon/Kadıköyle ilişkili bir yerleşim olduğu kesin.
Üsküdar kentinin tarihsel çekirdeği bugünkü ŞEMSİPAŞA Semti.Çıkan kalıntılarla ilgili kazı ekibinin kazı raporlarını heyecanla bekliyoruz.
Aşağıda bugünkü kazı yapılan alanının  1930 yılındaki bir eski harita,planını yükledim.
Kaynak:Anadolu'nun  tarihsel coğrafyası: 1 prof.Dr.Veli SEVİN
           Bithynia:Prof.Dr.Bilge UMAR





19 Ocak 2007 günü,SKODRA/KHRYSOPOLİS /ÜSKÜDAR kalıntılarının bulunduğu şantiyelerden birisine girdim,kapılardan biri açıktı,şantiyede hummalı bir çalışma vardı,ben de aceleyle fotoğraflarımı çektim.Hava biraz pusluydu ama ben yine zor da olsa bu ilginç kalıntılardan apsisli bir mimari yapının fotoğraflarını çekmeyi "başardım" Önümüzdeki günlerde kazı ekibinin de izniyle bir çekim gerçekleştirmeyi düşünüyorum.
Üsküdar meydanının altında büyük bir tarih ortaya çıkarılıyor,dileklerimiz kazı ve Marmaray projesinin uyum içersinde sürmesi ve sonuç alınması,orada her iki çalışma için çaba gösteren herkesi kutlamak gerek.Orada müthiş bir çalışma yapılıyor,farklı disiplinlerden(İnşaatçılar,endüstriciler,ulaşımcılar ve arkeologlar) uzman insanlar ve Özverili işçiler, adeta iğne ile kuyu kazıyorlar.


Üsküdar'da yürütülen çalışmalarla burasının  KHRYSOPOLİS Antik kenti olduğu kanıtlandı. Fotoğraflarını puslu bir kış gününde çekebildiğimiz (2007 kışı)apsisli(Apsidal)yapının ise Ortaçağda HAGİA MARİNA Manastırı olduğu düşünülüyor.



Apsisli yapı ve Marmaray kazıları ile ilgili Sayın Şehrazat KARAGÖZ'ün kısa makalesini okuyunuz..ÜSKÜDAR MARMARAY KAZILARINDA YENİ BULUNAN BİR BİZANS MANASTIRI
Şehrazat Karagöz

Ulaştırma Bakanlığının, Gebze-Halkalı banliyö hatları ve boğaz tüp geçiş (MARMARAY) projeleri nedeniyle, Üsküdar Meydanındaki Arkeolojik Kurtarma Kazıları, İstanbul Arkeoloji Müzeleri elemanları tarafından yapılmaktadır. Son aylardaki kazılarda ortaya çıkarılan Bizans Manastır kalıntıları, Üsküdar'ın (Khrysopolis) Bizans Devrine ait kısıtlı bilgilere yeni bulgular katmıştır. Sunulacak bildiri yeni bulunan manastıra dair bir araştırmadır.



Kazı alanında, depo-dükkan-ev gibi kalıntı temel duvarları, Pervititch'in 1933 yılı Üsküdar'ına ait yerleşimleri gösteren şehir planlarından saptansa da, yöredeki asfalt yükseltilmesi ve alt yapı çalışmaları (P.T.T, İSKİ, Elektrik gibi) ve de çevre sakinlerinin farklı kullanım istekleri doğrultusunda, büyük ölçüde tahrip olmuştur. Ancak, 18-20. yüzyılın grift yapı temellerinin altında, Bizans dönemi mimari özellikleri gösteren, apsisi kuzeydoğuda olan dikdörtgen planlı ve oldukça sağlam temel duvarlarına sahip, tek nefli bir yapı ortaya çıkarılmıştır. Horasan harcı ile sağlam örülmüş duvarlar 11-13.yy.'ın tipik özelliğini yansıtmaktadır. Yapının, doğu kısmındaki mezarlıkta ortaya çıkarılan mezarlardaki bazı iskeletler ile birlikte bulunan bronz Haç Rölikerler, dolgu topraktaki keramik parçaları, 12. yüzyıla tarihlenen önemli buluntulardır.

Sayın Şehrazat Karagöz'ün de değindiği gibi Üsküdar meydanındaki araştırmalar ve özellikle Bizans Dönemi araştırmaları önümüzdeki 4 gün boyunca Bizans Araştırmaları Sempozyumunda İstanbul Arkeoloji müzemizde izlenebilir.
Bu bölümde Yenikapı,Metro ve marmaray kazıları ile ilgili de Sayın Metin Gökçay'ın makalesi var..
Bilgi,program ve yazılar için için bakınız;
http://www.sgsymposium.org/tr/program_3.asp
İstanbul'un Bizans sanatı içindeki konumu özellikle Türk Arkeologlarımız tarafından yapılan bu çalışmalarla ortaya çıkmakta,Sempozyumun çok sıcaklara gelmesi olumsuz bir durum olsa da İstanbul ve Anadolu'daki Bizans'la ilgili çalışmaları ULUSLARARASI SEVGİ GÖNÜL Bizans Araştımaları Sempozyumunda izleyebiliriz.
Marmaray/Üsküdar,Khrysopolis kazısında ortaya çıkan Bizans YapısındanOcak 2007 yılındaki izlenimlerden;..